Akvaryumunuzu donatırken bir yandan daha iyi bir görünüm hazırlamaya, diğer taraftan, balıklar için bir takım kolaylıklar sağlamaya özen gösteriniz. Kitlesel malzeme, kaya ve çakıl gibi malzeme ile balıklara güvenli olanak ve dehlizler hazırlarken, üreme zamanında kolaylık bazan da dinlenme yerleri temin edilmiş olur.

Bitkilerle, balıklar arasındaki bağımlılık önemlidir; bunlar birbirlerine katkıda bulunarak gelişirler. Çakıllarla suyun süzülmesi kolaylaşır. Akvaryum bezemelerinde, balıklara, geldikleri ortamın havası verilmektedir, amaç budur aslında. Taşlar, kayalar, bir takım kütükler, çeşitli bitkilerle onları kandırmak muhitlerine alıştırmak mümkündür. Örneğin, kayalık çağlayanları taklit etmek (Tetra balıkları ve Corydoras Catfishes) böylece tatlı su balıklarını kandırmak, Afrika'nın kayalık dağlarından gelen sert su ortamını, (Julidochromis veya Lamprologos Cichlids) balıkları için istenen beğeniyi elde etmek, ayrıntılı bir araştırmaya bağlıdır. Deniz akvaryumları için bitkiden fazla yararlanılmazsa bile, mercan taşlan, diğer süslü taşlarla, onları kendi doğal ortamlarına götürebilirsiniz.
Bu konuda sürekli inceleme araştırma yapmalı, yayınları i: balıklar için besin ve rahat ortam kendiniz için çok daha cazip bir görünüm sağlamalısınız.

Akvaryumun tabanı

Akvaryum tanklarının tabanının,
1) kamuflaj temini (balıklar için).
2) Bitkilerin büyümesine uygun ortam sağlanması.
3) suyun süzülmesine katkıda bulunma amaçları için beslenmesi, kaplanması gerekir.
Yalnız bunun uygun malzeme ve uygun irilikte taşlarla kaplanmış olması esastır.

Kamuflaj amacıyla kaplarken Eğer taban balığın sırt rengine benzer biçimde bir renkle kaplıysa, balıkların arkadan kamufle edildikleri söylenebilir. Balıkların sırtları genelde koyu gölgelidir, üstten bakıldığında, tabanla birlikte görülür, balıklar düşmanlarından korunabilir. (Bunun gibi, alttan bakılınca, daha açık olan karın kısmı yukardan gelen ışıkla daha da saydamlaşır veya açık renk alır.)

Akvaryumlarda, tankın tabanı renkliyse eğer, tatlı su balıklarında, gümüş renkli kumdan yansıyan ışık balıkların daha güzel görünmelerini sağlar, hayvanlar daha donuk bir renk alır. Balık pulları altındaki "guanin" maddesinden yansıyan ışık istenen güzel rengi verebilir. Ama deniz akvaryumlarında, balığın renkli gövdesinden yansıyan parlak ışık, taban renginden etkilenmez. Taban örtüsünün balığa yaran Eşleşme zamanında, çakıl taşlarının "alıklara, yumurtalarını saklanması bakımından faydalı olduğu anlaşılmaktadır.

Örneğin, Nothobranchius rachovi (Rachov's Nothobranch) taban kumlarını eşeleyip, yumurtalarını buralara gömer. Bir takım deniz türü balıklarsa, kendilerini geceleri çakıllar altındaki kulübeciklere saklar, üstlerini çakıl taşlarıyla örterler; Opistognathus aurifrons (Sarıbaşlı çene balığı hazırladığı tünellerde dinlenir.)

Bitkilerin büyümesine yararları

Akvaryum bitkileri genellikle tabana tutunarak üstten büyürler, bu bakımdan tabanın kum ve çakılla beslenmesi lazımdır.

Süzek olarak taban döşemesinin önemi

Azot kalıntılarını gidermek üzere, tabana serilen yararlı bakterilerin burada üreyip çoğalması ve bakteriyolojik süzmenin sağlanması önem taşır. Çakıl veya mercan taşlarıyla, deniz tipi tankların döşenmesi lazımdır.

Tatlısu akvaryumları için

Daha çok çakıl taşıyla bu akvaryumların tabanı kaplanır. Bu çakılları akvaryum malzemesi satıcılarından edinmek gerekir. Ama tatlı sularda kalkerli malzeme kullanıp, kireç taşıyla suyun sertleştirilmesi doğru olmaz.

Tuzlu sular için kullanılacak malzeme

Kalsiyumca zengin çakıllar daima iyidir; suyun iyi olarak devamına zemin hazırlar. Ezilmiş mercan taşı deniz kabuğu ve "oolite", dolomit yine kullanılabilir. En ucuz seçenek, kum ve sahilden derlenmiş kum-taş malzemedir.

Malzemenin iriliği

3 mm irilikteki malzeme uygundur. Çok ufak, veya daha iri taban döşemesi zararlı olabilir.
o Çok genişse: yemler arasına düşüp, balıkların erişmesini güçleştirince ayrışıp kirlilik yaratır.
o Çok iriyse, biyolojik arındırmada kullanılacak yararlı baktirelir tutunup gelişemeyince temizlenme sağlanamaz.
o Çok ufaksa, bitkiler tutunamazlar, köklenemezler.
o Çok ufaksa yine, su ceryanı sağlanamaz, kapanır.

Tabanın örtülüp paklanması

Tabanın hep, temiz malzemeyle kaplanması şarttır. Yarım kova malzemeyi hortumla iyice yıkadıktan sonra temiz olarak tanka koyunuz (daha fazlası temizlenmeyebilir.) Doğal kum, çakıl alırken, bunu bir kova suda birkaç gün bekletiniz, sonra yıkayıp kullanınız. Kötü koku kovadan gelince, bakterilerin öldüğünü, suyun kirlendiğini söyleyebilirsiniz. Bunun üzerine malzemeyi iyice yıkayıp kullanmak gerekir. Mercan kumlarını ilkin çamaşır suyunda birkaç gün bekletir sonra kullanırsınız (iyice yıkarsanız klor etkisi gider.)

Tabanın örtüsü

Çakıl taşlarından, süzme temini istendiğinde, altına süzme tablası koymak şarttır, bunun üzerine örtü malzemesi konulabilir. On litre-kova taban malzemesi 900 cm2 alana uygun gelebilir.
Daha sonra, malzemeyi tabana sermeli, istenen derinliği vermeli, öne doğru eğim sağlanmalıdır (eğimin önden geriye doğru olması hem süzmeye iyidir, hem de güzel gösterir.)